Teatr działań wojennych

Archive

Koncepcja i choreografia: Arkadi Zaides

Konsultant video: Effi and Amir (Effi Weiss and Amir Borenstein)

Dźwięk & dramaturgia głosu: Tom Tlalim

Światło: Thalie Lurault

Teatr działań wojennych.

      Mowa ciała człowieka znajdującego się w sytuacjach granicznych, determinacji i walki, w obliczu zagrożenia i strachu, stała się pewnego rodzaju „surowcem”, ,,tworzywem" do pracy nad spektaklem Archive.

Arcadi Zaides, choreograf i performer, z powagą i ogromnym skupieniem ogląda razem z nami pojawiające się na ustawionym na scenie ekranie kolejne materiały filmowe. Są to amatorskie nagrania osób znajdujących się w centrum działań zbrojnych na terenie konfliktu Palestyna/Izrael.

Zaides co pewien czas zatrzymuje film i wybiera swoją „ofiarę”, której ruch za chwilę podda analizie, naśladując go na scenie. Zwraca naszą uwagę na szczegóły, takie jak puste dłonie ułożone w geście wzorowanym na trzymającym broń policjancie. Skupiamy się na pozie, którą tancerz przybiera znajdując się w tej neutralnej przestrzeni sali teatralnej i zastanawiamy się, co mogą powiedzieć nam te gesty, jak korespondują z sytuacją, z której zostają wyciągnięte. Odwzorowując te zachowania Zaides przenosi na scenę chociaż namiastkę emocji związanych z wydarzeniami uchwyconymi na filmach, równocześnie uświadamia nam niemożność zrozumienia ich w pełni, bez bezpośredniego uczestniczenia. Widownia stawiana jest w coraz bardziej niewygodnej pozycji biernych obserwatorów. Performer skupia się na mowie ciała żołnierzy, złapanych ofiar, gestach obezwładnionego nastolatka i przytrzymującego go mężczyzny. Coraz trudniejsze staje się zidentyfikowanie oprawcy i zniewolonego, agresora i atakowanego, wyraźny dualistyczny podział zaciera się.

     Choreografia powstaje tu stopniowo na naszych oczach. Zaides zaczyna od inspirowania się i poszukiwania ruchów, które następnie ćwiczy, powtarzając parokrotnie i w różnych konfiguracjach.

Manipulacja naśladowanymi figurami i gestami staje się coraz bardziej odważna, od przybierania statecznych póz, tancerz przechodzi do układów o większej dynamice. Jego sceniczne działania stają się coraz bardziej inwazyjne, męczące, a niekiedy wyzywające w kierunku widowni. Dochodzą do tego również wydawane przez niego dźwięki, pokrzykiwania, które w pewnym momencie performer nagrywa, za pomocą mikrofonu i stojącego z boku sceny sprzętu. Nałożone na siebie i puszczone z głośników odgłosy scalają się w kakofoniczną muzykę, która nas osacza. Zaides zapętla się w powtarzanych przez siebie sekwencjach gestów, skoków, nawoływań, jak gdyby nie mogąc tego przerwać, zakończyć. Ta powtarzalność uzmysławia nam bezcelowość pewnych działań.

Za pomocą komunikatów niewerbalnych, prostych ruchów przerodzonych w taniec i dźwięków przemienionych w muzykę, autor Archive obrazuje wojnę jako siłę trudną do powstrzymania; wciąż gdzieś obecną, trwającą, powtarzającą się, a przez to zatracającą swój sens.

/fot. Marta Ankiersztejn/

C.S.